I Lepidotteri (lepidos = scaglia, squama + pteron = ala) sono caratterizzati per avere le ali ricoperte da microscopiche squame colorate. Possono essere suddivisi in due gruppi distinti: Ropaloceri ed Eteroceri. Il termine Eteroceri (Eteros = diverso + keras = corno) identifica i Lepidotteri forniti di antenne non clavate di molteplici forme (filiformi, seghettate, pettinate ecc.) Vi sono comprese specie di Macrolepidotteri e Microlepidotteri. Normalmente a riposo le ali sono tenute orizzontalmente e la maggior parte sono notturne (Falene). Il termine non possiede alcuna valenza sistematica.

A
ADELIDAE
Adela violella
Nemophora metallica

B

C
CHOREUTIDAE
Anthophila fabriciana

COLEOPHORIDAE
Coleophora ahenella


COSSIDAE
Cossus cossus
Zeuzera pyrina

CRAMBIDAE
Achyra nudalis
Agriphila tristella
Anania funebris
Anania hortulata
Anania lancealis
Catoptria conchella
Crambus lathoniellus
Crambus perlellus
Chrysocrambus cassentiniellus
Cydalima perspectalis
Cynaeda dentalis
Loxostege aeruginalis
Loxostege sticticalis
Nomophila noctuella
Ostrinia nubilalis
Paracorsia repandalis
Pleuroptya ruralis
Pyrausta despicata
Pyrausta nigrata
Pyrausta obfuscata
Pyrausta purpuralis
Sitochroa verticalis
Thisanotia chrysonuchella
Udea ferrugalis
Udea uliginosalis

D
DREPANIDAE
Cilix glaucata
Habrosyne pyritoides
Thyathira batis
Watsonalla binaria

E
EREBIDAE
Amata phegea
Apopestes spectrum
Arctia caja
Arctia villica
Arctornis i-nigrum
Atolmis rubricollis
Callimorpha dominula
Calliteara pudibunda
Catocala electa
Catocala nupta
Diacrisia sannio
Diaphora mendica
Dysauxes ancilla
Eilema complana
Euplagia quadripunctaria
Euproctis similis
Herminia tarsicrinalis
Idia calvaria
Laspeyria flexula
Lithosia quadra
Lymantria dispar
Lymantria monacha
Miltochrista miniata
Minucia lunaris
Orgyia antiqua
Phragmatobia fuliginosa
Spilosoma lubricipeda
Spilosoma luteum
Trisateles emortualis
Zanclognatha lunalis

F

G
GEOMETRIDAE
Agriopis marginaria
Alcis repandata
Alsophila aceraria
Alsophila aescularia
Aplocera praeformata
Ascotis selenaria
Asthena albulata
Biston strataria
Campaea margaritaria
Camptogramma bilineata
Charissa glaucinaria
Chiasmia clathrata
Chloroclysta siterata
Chloroclystis v-ata
Colotois pennaria
Comibaena bajularia
Cyclophora annularia
Cyclophora punctaria
Earophila badiata
Ectropis crepuscularia
Elophos dilucidaria
Ematurga atomaria
Hemistola chrysoprasaria
Hemithea aestivaria
Emmiltis pygmaearia
Epirrhoe alternata
Epirrhoe rivata
Epirrhoe tristata
Epirrita dilutata
Erannis defoliaria
Geometra papilionaria
Gymnoscelis rufifasciata
Horisme vitalbata
Hydriomena ruberata
Hypomecis punctinalis
Hypomecis roboraria
Idaea aureolaria
Idaea aversata
Idaea degeneraria
Idaea muricata
Idaea rusticata
Isturgia arenacearia
Ligdia adustata
Lomaspilis marginata
Lomographa bimaculata
Lomographa temerata
Lycia hirtaria
Macaria alternata
Macaria liturata
Macaria notata
Melanthia procellata
Menophra abruptaria
Odezia atrata
Operophtera brumata
Opisthograptis luteolata
Orthonama obstipata
Parectropis similaria
Pasiphila rectangulata
Peribatodes rhomboidaria
Phaiogramma etruscaria
Plagodis dolabraria
Plagodis pulveraria
Pseudopanthera macularia
Pseudoterpna pruinata
Psodos quadrifaria
Rhodometra sacraria
Scopula caricaria
Scopula marginepunctata
Scopula nigropunctata
Scopula ornata
Scopula rubiginata
Scopula virgulata
Scotopteryx chenopodiata
Scotopteryx luridata
Selenia dentaria
Selenia lunularia
Selenia tetralunaria
Siona lineata
Stegania cararia
Thalera fimbrialis
Timandra comae
Trichopteryx carpinata
Xanthorhoe ferrugata
Xanthorhoe montanata

H
HEPIALIDAE
Hepialus humuli
Pharmacis carna
Triodia sylvina

I

J

K

L
LASIOCAMPIDAE
Dendrolimus pini
Gastropacha quercifolia
Lasiocampa quercus

LEMONIIDAE
Lemonia taraxaci

LIMACODIDAE
Apoda limacodes

LYPUSIDAE
Diurnea fagella

M
MICROPTERIGIDAE
Micropterix calthella

N
NOCTUIDAE
Abrostola asclepiadis
Acontia lucida
Acontia trabealis
Acronicta alni
Acronicta rumicis
Acronicta tridens
Aedia leucomelas
Agrochola lychnidis
Agrochola pistacinoides
Agrotis exclamationis
Agrotis ipsilon
Agrotis segetum
Allophyes oxyacanthae
Amphipyra pyramidea
Anorthoa munda
Apamea syriaca
Aporophyla nigra
Atypha pulmonaris
Autographa gamma
Axylia putris
Callopistria juventina
Cerastis rubricosa
Charanyca trigrammica
Chrysodeixis chalcites
Colocasia coryli
Conisania luteago
Conistra rubiginea
Conistra rubiginosa
Conistra vaccinii
Cosmia trapezina
Craniophora ligustri
Cryphia algae
Cryphia ochsi
Diachrysia stenochrysis
Dryobota labecula
Dypterygia scabriuscula
Dysgonia algira
Episema glaucina
Euclidia glyphica
Euclidia mi
Euplexia lucipara
Eupsilia transversa
Grammodes stolida
Grannodes bifasciata
Hadena bicruris
Hadena perplexa
Helicoverpa armigera
Heliothis viriplaca
Hypena proboscidalis
Hypena rostralis
Lacanobia oleracea
Lasionycta imbecilla
Lithophanes socia
Luperina tiberina
Macdunnoughia confusa
Mniotype satura
Mniotype solieri
Moma alpium
Mythimna albipuncta
Mythimna i-album
Mythimna turca
Mythimna unipuncta
Noctua comes
Noctua fimbriata
Noctua pronuba
Noctua jantina/janthe
Nyctobrya muralis
Ochropleura plecta
Oligia strigilis
Oligia versicolor
Orthosia cerasi
Orthosia gothica
Orthosia incerta
Panemeria tenebrata
Panolis flammea
Peridroma saucia
Phlogophora meticulosa
Plusia festucae
Protodeltote pygarga
Pseudeustrotia candidula
Sideridis rivularis
Sphrageidus similis
Spodoptera exigua
Tholera decimalis
Tiliacea sulphurago
Trachea atriplicis
Tyta luctuosa
Xanthia gilvago
Xestia c-nigrum

NOLIDAE
Meganola strigula
Nola aerugula
Nola subchlamydula
Pseudoips prasinana

NOTODONTIDAE
Cerura erminea
Cerura vinula
Clostera anastomosis
Clostera curtula
Drymonia dodonaea
Drymonia ruficornis
Notodonta dromedarius
Notodonta ziczac
Phalera bucephala
Pheosia tremula
Pterostoma palpina
Ptilodon capucina
Ptilodon cucullina
Ptilophora plumigera
Spatalia argentina
Stauropus fagi
Thaumatopoea pityiocampa

O
OECOPHORIDAE
Alabonia geofrella
Harpella forficella

P
PSYCHIDAE
Typhonia ciliaris

PTEROPHORIDAE
Emmelina monodactyla
Gillmeria pallidactyla
Oxyptilus pilosellae
Platyptilia gonodactyla
Pterophorus pentadactylus
Stenoptilia pterodactyla

PYRALIDAE
Catastia marginea
Endotricha flammealis
Homeosoma sinuella
Hypsopygia costalis
Lamoria anella
Lamoria zelleri
Oncocera semirubella
Stemmatophora brunnealis

Q
R
S
SATURNIIDAE
Saturnia pavoniella

SESIIDAE
Pyropteron chrysidiforme
Sesia apiformis

SCYTHRIDIDAE
Scythris sinensis

SPHINGIDAE
Acherontia atropos
Agrius convolvuli
Daphnis nerii
Deilephila elpenor
Deilephila porcellus
Hemaris fuciformis
Hemaris tityus
Hyles euphorbiae
Hyles vespertilio
Laothoe populi
Macroglossum stellatarum
Mimas tiliae
Sphinx pinastri

T
THYRIDIDAE
Thyris fenestrella
TORTRICIDAE
Acleris aspersana
Acleris ferrugana
Agapeta zoegana
Celypha lacunana
Celypha striana
Clepsis pallidana
Lomographa bimaculata
Notocelia cynosbatella
Notocelia rosaecolana
Philedone gerningana
Tortricodes alternella
U
V
W
X
Y
Z
ZYGAENIDAE
Adscita statices
Jordanita notata
Zygaena brizae
Zygaena carniolica
Zygaena ephialtes
Zygaena filipendulae
Zygaena lonicerae
Zygaena loti
Zygaena osterodensis
Zygaena punctum
Zygaena purpuralis

 


Gli Eteroceri costituiscono la maggior parte delle specie dell'Ordine dei Lepidotteri. Contrariamente alle farfalle diurne, le falene hanno generalmente colori scuri e smorti, che di giorno le rendono poco visibili nell'ambiente in cui vivono. L'adeguamento alla vita notturna ha dotato questi lepidotteri di un buon udito; alcune specie riescono a percepire gli ultrasuoni emessi dai loro più accaniti cacciatori, i pipistrelli; inoltre molte sono fornite di una fitta peluria, la quale assorbe questi ultrasuoni e ne impedisce l'ecolocalizzazione da parte dei predatori.

Quasi tutte sono attratte dalla luce artificiale (fototropismo) tanto che, in un'epoca in cui dilaga l'inquinamento luminoso, alcune specie di falene sono state sterminate dal calore emesso dai fari e dai lampioni di alcune zone industriali dell'Italia meridionale. Anche le specie migratorie, che si orientano con la luce della luna e delle stelle, vengono spesso deviate dalla loro rotta a causa dell'eccessiva illuminazione notturna delle città.

( Falene )

A
Abrostola asclepiadis
Acherontia atropos
Achyra nudalis
Acleris aspersana
Acleris ferrugana
Acontia lucida
Acontia trabealis
Acronicta alni
Acronicta rumicis
Acronicta tridens
Adela violella
Adscita statices
Aedia leucomelas
Agapeta zoegana
Agriopis marginaria
Agriphila tristella
Agrius convolvuli
Agrochola lychnidis
Agrochola pistacinoides
Agrotis exclamationis
Agrotis ipsilon
Agrotis segetum
Alabonia geofrella
Alcis repandata
Allophyes oxyacanthae
Alsophila aceraria
Alsophila aescularia
Amata phegea
Amphipyra pyramidea
Anania funebris
Anania hortulata
Anania lancealis
Angerona prunaria
Anorthoa munda
Anthophila fabriciana
Apamea syriaca
Aplocera praeformata
Apoda limacodes
Apopestes spectrum
Aporophyla nigra
Arctia caja
Arctia villica
Arctornis i-nigrum
Ascotis selenaria
Asthena albulata
Atolmis rubricollis
Atypha pulmonaris
Autographa gamma
Axylia putris
B
Biston strataria
C
Callimorpha dominula
Calliteara pudibunda
Callopistria juventina
Campaea margaritaria
Camptogramma bilineata
Catastia marginea
Catocala electa
Catocala nupta
Catoptria conchella
Celypha lacunana
Celypha striana
Cerastis rubricosa
Cerura erminea
Cerura vinula
Charanyca trigrammica
Charissa glaucinaria
Chiasmia clathrata
Chloroclysta siterata
Chloroclystis v-ata
Chrysocrambus cassentiniellus
Chrysodeixis chalcites
Cilix glaucata
Clepsis pallidana
Clostera anastomosis
Clostera curtula
Coleophora ahenella
Colocasia coryli
Colotois pennaria
Comibaena bajularia
Conisania luteago
Conistra rubiginea
Conistra rubiginosa
Conistra vaccinii
Cosmia trapezina
Cossus cossus
Crambus lathoniellus
Crambus perlellus
Craniophora ligustri
Cryphia algae
Cryphia ochsi
Cyclophora annularia
Cyclophora punctaria
Cydalima perspectalis
Cynaeda dentalis
D
Daphnis nerii
Deilephila elpenor
Deilephila porcellus

Dendrolimus pini
Diacrisia sannio
Diachrysia stenochrysis
Diaphora mendica
Diurnea fagella
Drymonia dodonaea
Drymonia ruficornis
Dryobota labecula
Dypterygia scabriuscula
Dysauxes ancilla
Dysgonia algira
E
Earophila badiata
Ectropis crepuscularia
Eilema complana
Elophos dilucidaria
Ematurga atomaria
Emmelina monodactyla
Emmiltis pygmaearia
Endotricha flammealis
Epirrhoe alternata
Epirrhoe rivata
Epirrhoe tristata
Epirrita dilutata
Episema glaucina
Erannis defoliaria
Euclidia glyphica
Euclidia mi
Euplagia quadripunctaria
Euplexia lucipara
Euproctis similis
Eupsilia transversa
F
G
Gastropacha quercifolia
Geometra papilionaria
Gillmeria pallidactyla
Grammodes bifasciata
Grammodes stolida
Gymnoscelis rufifasciata
H
Habrosyne pyritoides
Hadena bicruris
Hadena perplexa
Harpella forficella
Helicoverpa armigera
Heliothis viriplaca
Hemaris fuciformis
Hemaris tityus
Hemistola chrysoprasaria
Hemithea aestivaria
Hepialus humuli
Herminia tarsicrinalis
Homeosoma sinuella
Horisme vitalbata
Hydriomena ruberata
Hyles euphorbiae
Hyles vespertilio
Hypena proboscidalis
Hypena rostralis
Hypomecis punctinalis
Hypomecis roboraria
Hypsopygia costalis
I
Idaea aureolaria
Idaea aversata
Idaea degeneraria
Idaea muricata
Idaea rusticata
Idia calvaria
Isturgia arenacearia
J
Jordanita notata
K
L
Lacanobia oleracea
Lamoria anella
Lamoria zelleri
Laothoe populi
Lasiocampa quercus
Lasionycta imbecilla

Laspeyria flexula

Lemonia taraxaci
Ligdia adustata
Lithophanes socia
Lithosia quadra
Lomaspilis marginata
Lomographa bimaculata
Lomographa temerata
Loxostege aeruginalis
Loxostege sticticalis
Luperina tiberina
Lycia hirtaria
Lymantria dispar
Lymantria monacha
M
Macaria alternata
Macaria liturata
Macaria notata
Macdunnoughia confusa
Macroglossum stellatarum
Meganola strigula
Melanthia procellata
Menophra abruptaria
Miltochrista miniata
Mimas tiliae
Minucia lunaris
Micropterix calthella
Mniotype satura
Mniotype solieri
Moma alpium
Mythimna albipuncta
Mythimna i-album
Mythimna turca
Mythimna unipuncta
N
Nemophora metallica
Noctua comes
Noctua fimbriata
Noctua pronuba
Noctua jantina/janthe
Nola aerugula
Nola subchlamydula
Nomophila noctuella
Notocelia cynosbatella

Notocelia rosaecolana
Notodonta dromedarius
Notodonta ziczac
Nyctobrya muralis
O
Ochropleura plecta
Odezia atrata
Oligia strigilis
Oligia versicolor
Oncocera semirubella
Operophtera brumata
Opisthograptis luteolata
Orgyia antiqua
Orthonama obstipata
Orthosia cerasi
Orthosia gothica
Orthosia incerta
Ostrinia nubilalis
Oxyptilus pilosellae
P
Panemeria tenebrata
Panolis flammea
Paracorsia repandalis
Parectropis similaria
Pasiphila rectangulata
Peribatodes rhomboidaria
Peridroma saucia
Phaiogramma etruscaria
Phalera bucephala
Pharmacis carna
Pheosia tremula
Philedone gerningana
Phlogophora meticulosa
Phragmatobia fuliginosa
Plagodis dolabraria
Plagodis pulveraria
Platyptilia gonodactyla
Pleuroptya ruralis
Plusia festucae
Protodeltote pygarga
Pseudeustrotia candidula
Pseudoips prasinana
Pseudopanthera macularia
Pseudoterpna pruinata
Psodos quadrifaria
Pterophorus pentadactylus
Pterostoma palpina
Ptilodon capucina
Ptilodon cucullina
Ptilophora plumigera
Pyropteron chrysidiforme
Pyrausta despicata
Pyrausta nigrata
Pyrausta obfuscata
Pyrausta purpuralis
Q
R
Rhodometra sacraria
S
Saturnia pavoniella
Saturnia pyri
Scopula caricaria
Scopula marginepunctata
Scopula nigropunctata
Scopula ornata
Scopula rubiginata
Scopula virgulata
Scotopteryx chenopodiata
Scotopteryx luridata
Scythris sinensis
Selenia dentaria
Selenia lunularia
Selenia tetralunaria
Sesia apiformis
Sideridis rivularis
Siona lineata
Sitochroa verticalis
Spatalia argentina
Sphinx pinastri
Sphrageidus similis
Spilosoma lubricipeda
Spilosoma luteum
Spodoptera exigua
Stauropus fagi
Stegania cararia
Stemmatophora brunnealis
Stenoptilia pterodactyla
T
Thalera fimbrialis
Thaumatopoea pityiocampa
Tiliacea sulphurago
Thisanotia chrysonuchella
Timandra comae
Tholera decimalis
Thyathira batis
Thyris fenestrella
Tortricodes alternella
Trachea atriplicis
Trichopteryx carpinata
Triodia sylvina
Trisateles emortualis
Typhonia ciliaris
Tyta luctuosa
U
Udea ferrugalis
Udea uliginosalis
V
W
Watsonalla binaria
X
Xanthia gilvago
Xanthorhoe ferrugata
Xanthorhoe montanata
Xestia c-nigrum
Y
Z
Zanclognatha lunalis
Zeuzera pyrina
Zygaena brizae
Zygaena carniolica
Zygaena ephialtes
Zygaena filipendulae
Zygaena lonicerae
Zygaena loti
Zygaena osterodensis
Zygaena punctum
Zygaena purpuralis

Macrolepidoptera heterocera & Microlepidoptera
FOTO

STADI INTERMEDI DI METAMORFOSI

SPECIE

Acherontia atropos
Acronicta aceris
Acronicta tridens
Acronicta rumicis
Aedia leucomelas
Agriopis bajaria
Agrius convolvuli
Amata phegea
Ammoconia caecimacula
Anarta trifolii
Anorthoa munda
Apopestes spectrum
Aporophyla lutulenta
Aporophyla nigra
Arctia caja
Arctornis l-nigrum
Ascotis selenaria
Asteroscopus sphinx
Autographa gamma
Callimorpha dominula
Calliteara pudibunda
Canephora hirsuta
Cerura vinula
Chrysodeixis chalcites
Clostera anastomosis
Clostera pigra
Colotois pennaria
Cosmia affinis
Cosmia trapezina
Cossus cossus
Cucullia blattariae
Cucullia verbasci
Cydalima perspectalis
Daphnis nerii
Deilephila elpenor
Diacrisia sannio
Diloba caeruleocephala
Drymonia dodonaea
Drymonia ruficornis
Ectropis crepuscularia
Eilema complana

Erannis defoliaria
Eriogaster catax
Euplagia quadripunctaria
Euproctis similis
Furcula bifida
Furcula furcula
Gastropacha quercifolia
Helicoverpa armigera
Hemaris tityus
Hyles euphorbiae
Hyles vespertilio
Lacanobia oleracea
Laothoe populi
Lasiocampa quercus
Lasiocampa trifolii
Lithosia quadra
Lymantria dispar
Macroglossum stellatarum
Macrothylacia rubi
Megalophanes viciella
Mimas tiliae
Mniotype solieri
Mythimna conigera
Noctua pronuba
Noctua comes
Notodonta ziczac
Orgyia antiqua
Orthosia cerasi
Papestra biren
Peribatodes rhomboidaria
Peridea anceps
Perisomena caecigena
Phaiogramma etruscaria
Phalera bucephala
Phlogophora meticulosa
Phragmatobia fuliginosa
Pterophorus pentadactylus
Ptilophora plumigera
Pterostoma palpina
Saturnia pavoniella
Saturnia pyri
Sesia apiformis
Sitochroa palealis
Smerinthus ocellata
Sphinx ligustri
Subacronicta megacephala
Thaumatopoea pityocampa
Thyatira batis
Xanthia gilvago
Xestia xanthographa
Yponomeuta cagnagella
Zygaena carniolica
Zygaena filipendulae
Zygaena lonicerae


A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
FAMIGLIA/SPECIE